القاضي سعيد القمي
20
اسرار العبادات و حقيقة الصلوة ( فارسى )
فبهذا الغسل يحصل التحقق بكل من العالمين ورؤيتك في نفسك كلتا النشأتين ثم رفضهما وتركهما بغسل اليدين للتوجه إلى خالق الكونين ثم تمضمضك « 1 » بالذكر الحسن ليزول عن لسانك الذكر القبيح وأيضا بالتلاوة وذكر اللّه واصلاح ذات البين لتطهر من كلمة الشرك والكذب والمين ومن كل ما نهى اللّه عنه من التكلم به والنطق بفضوله ثم استنشاقك بالانحطاط عن درجة الكبرياء والعزة باستعمال احكام العبودية حتى تستعد لاستشمام روايح القرب من اللّه ذي المنن ووجدان نفس الرحمن من قبل اليمن « 2 » ثم بعد ذلك اغسل وجهك بالحياء
--> ( 1 ) مضمضه را حكمت آشكار است چه تنظيف غشاء دندان يا ميناى آن وپاك كردن خلل وفرج آن از چرك ويا بقاياى غذا از نظر بهداشت دهان ومعده نيز تأثير فراوان دارد وسلامت معده تضمين مىكند سلامت همه تن را نكتهء قابل توجه فوائد ومنافع استنشاق است كه سابقان فايدهء آن را منحصر در ترطيب دماغ مىديدند وشستن بيني را تخفيفى در حرارت مغز ورفع التهاب جهاز عصبى مىدانستند وازاينرو پس از استنشاق وتنظيف مجارى بيني احساس طراوت ونشاط مىكردند ودماغ خود را تازه وتر مىديدند آسايش تن وآرامش روح سرخوش وخرم مىبودند اما امروز دانشمندان پى به سودمنديهاى ديگر برده وبر آن افزودهاند كه اين كار مجارى بيني را از حيوانات ذرهبينى كه مولد امراض بسيار وبيماريهاى واگيردار است جلوگيرى مىكند وبرخى از اين ميكروبهاى موذى از سوراخ بيني بدماغ رسوخ كرده يا به حنجره وريه نفوذ يافتهاند چنانكه پزشكان امراض عصبى وخستگيهاى دماغى وبيماريهاى ريوى وغشهاى معمولى را از چركهاى بيني وكثافتهاى درون آن مىدانند كه توليد همان ميكروبهاى خطرناك كرده ودر بيني تمركز يافتهاند از همه اينها مهمتر در آخر بيني وأول دماغ خانهايست كه گاهى توليد كرم مىكند وبزرگ مىشود قابل حس ولمس مىگردد وأحيانا در جمجمه كرمى نهان مىشود كه در همانجا توليد يافته در نتيجة كثافات متراكم كرمها فراوان مىشوند واگر كرم راه به مغز پيدا كند وغذاى خود قرار دهد ديگر مغزى براي صاحب نماند وكار بجنون وديوانگى مىكشد ( 2 ) اشاره بحديث معروف انى لاجد نفس الرحمن من قبل اليمن كه محمد گفت بر دست صبا * از يمن مىآيدم بسوى خدا بوى رامين مىرسد از جان وبس * بوى يزدان مىرسد هم از أويس از أويس واز قرن بوى عجب * مر نبي را مست كرده وپرطرب چون أويس از خويش فانى گشته بود * آن زمينى آسمانى گشته بود